ჰერბერტ უელსი – სამყაროთა ომი, დროის მანქანა

ხშირად, ადამიანები ვცდილობთ გავიგოთ თუ როგორ მუშაობს ესა თუ ის მოვლენა, ან ნივთი, რისთვის ვართ გაჩენილნი და იმ ელემენტარულ კითხვებზე პასუხის გაცემას ვცდილობთ, რაც სამყაროს საიდუმლოსთან და მის სიდიადის მიზეზის გასაგებადაა საჭირო, თუმცა ხშირად ვერ ვცემთ ამ ელემენტარულ კითხვებსაც კი … Continue reading

Rate this:

ფრანც კაფკა – გოდოლი

ჩამოსვლა

“კ. გვიან საღამოს ჩამოვიდა. მთელი სოფელი თოვლის საბურველში გახვეულიყო.გოდლისგორა არ მოჩანდა, ჯანღსა და წყვდიადში გაუჩინარებულიყო, და ვეება ციხესსიცოცხლის ნიშან-წყალი არ ეტყობოდა, სხივი რაა, ისიც კი არ კრთებოდა. დიდხანსიდგა კ. შარაგზიდან სოფელში მიმავალ ხის ხიდზე და მოჩვენებითს სიცარიელეს გაჰყურებდა.”

ჩემთვის თავიდანვე ბუნდოვანი გახდა პერსონაჟი, რომელიც კ-ს სახელით იყო ცნობილი. რატომ აირჩია ავტორმა ასეთი სტილი? რატომ დაარქვა პერსონაჟს კ.? შეიძლება ეს შემოკლებული ვარიანტია და გამოჩნდეს მეთქი თხრობის სხვა ეპიზოდში მისი სრული სახელი, მაგრამ ამ კითხვებით თავბრუდასხმული, ჩამეკითხვინა მსწრაფლად ეს რომანი, თვალს ვერ ვწყვეტდი, რათა გამეგო რა იმალებოდა ამ სახელის მიღმა და არა მარტო ეს.

საოცრად საინტერესო და დამაინტრიგებელი პერსონაჟებით, ასევე ცნობილი ხდება გოდლის საიდუმლოება, მისი სიდიადე და ზღვარი გოდოლსა და დანარჩენ სამყაროს შორის. იმდენად მიუღწევადი ოცნებაა ეს ჩვეულებრივი გლეხისთვის, როგორც მამაკაცისთვის მუდამ ბავშვად დარჩენის სურვილი იქნებოდა, თითქმის შეუძლებელიც კი და მთელი წიგნი ამ განსხვავებებს ეძღვნება. არისტოკრატიასა და გლეხებს შორის და არა მარტო, განსხვავებას წოდებებს შორის და გოდოლში მცხოვრებთა პრივილეგიებსა და დამსახურებებზე. არ მოვყვები შინაარსს. ის ღრმა შინაარსის მატარებელი და ასევე გულის გამაწვრილებელი, ამაჩუყებელი  წიგნია, რომელიც კი წამიკითხავს ამ სტილში, ამ შინაარსის. თითქოს მკითხველი თავად გრძნობს პერსონაჟის გასაჭირს, გრძნობს მის მისწრაფებებს დაიოკოს გოდოლში მოხვედრის სურვილი და თანაუგრძნობ ყველაფერში, რაც კი გადახდენია გმირს.

არაჩვეულებრივი ნაწარმოები, გამომცემლობა “აზრი”-ს დიდ ღირსებას სძენს და ერთ-ერთი ღირებული ნაწარმოებია მათი გამოცემიდან, გულის ამბოხების მოლოდინი და მისი შეძრული ისტორიით მსმენელი ბევრს იგებს, ბევრს იღებს წიგნიდან და სწავლობს. არაჩვეულებრივია.

ერკე მიდასი – ცხოვრება წრეა

იბადებიან, იზრდებიან, კაც-ქალდებიან ბავშვები

ხან უმნიშვნელო, ხან ძვირფას ცოდნით ივსება, მათი გონების ავზები,

ცხოვრება წამის სიზუსტით, რაღათქმა უნდა ღვთის არის

მათთვის გართობა, მშობლისთვის –  განათლებაა მიზანი.

გული იმსხვრევა, პირველად ყველაზე რთულად გადააქვთ

სიყვარულივით სასტიკი სხვა არცერთი გრძნობა არაა,

ისწრაფვი და რა? შენი იმედი, სხვისი უარით მთავრდება

იმ ცივი მზერის მიზეზზე ფიქრობ, რაც უმოქმედობით გბრალდება.

და ყველა განცდილ უარებს, წონით პირველი სჯობია

თითქოს ქალისგან უარი, შენი პირადი ჰობია

იმედი გალპობს, უიმედობა გსპობს, ხარ თითქოს მათი ნოქარი,

ბავშვობაშივე ისახავ მთავარს, გახდე სიყვარულის ჯადოქარი.

შეგეძლო ხალხის დინების და ბედისწერის განსაზღვრა,

შეძლო, სიმშვიდე მოჰპოვო უბედურთა გარდასახვას

შეძლო, ბედნიერ – ჭეშმარიტთა სიყვარულის გარჩევა

და სახლიდან წასულ პრინცესას გადააწყვეტინო დარჩენა.

ზოგს დაუწუნებ არჩევანს, გულის – გულობით გწვდებიან

ვის სიყვარულის არა სწამს, ვერც სამოთხეში ხვდებიან

უსასრულოდ გაყინული სამყარო გველის გარედან

თუ ვერ ვისწავლეთ ერთურთის ტკბილ-თბილი გრძნობის შეყვარება.

ბავშვობა ყველაზე რთულია, როცა სიტყვები არ გადგება რაშიმე,

ბოროტ არსებებს ებრძვი და საერთოდაც არ გაშინებს

ხან მზის ფერიებს უღიმი, ხან ჯუჯებს, ელფებს და სირინოზს

ჭირს სასახლისა შენება, დროც არ გაქვს გამოიძინო.

გიწევს აკოცო ბაყაყს, რომ მტკიცე შელოცვა დაირღვეს

ან ტყვეობიდან პრინცესა იხსნა, აჰყურებ მაღლა აივნებს,

გული სიცოცხლით გვიცემს, თუმც მშობლებს ჰგონიათ ვთამაშობთ

ცხოვრება ხომ თამაშია, ვავსებთ წარმოსახვის კალაპოტს.

დიდობა გვაჭრის ფრთებს, ოცნების ფრთებს, არ გვწამს თუ შევძლებთ ფრენას

წარსულში ჩვენს თავს ვახედებთ, სხვას არვის, ოცნებათა გამოფენას

მოვალეობას ვერ ვუსწრებთ, რაც გვაკისრია ოჯახში

პრობლემები და ტკივილი… ვერ დავემალებით ჩვენი ბავშვობის ოთახში.

ტკივილის წნეხში დავცქერით დანაოჭებულ ნაკვთთა მდინარეს

კარზე კაკუნს რა მოჰყვება, აღარ ვკითხულობთ ვინ არის,

მხრებში მოხრილნი, ამჯერად ჩვენ ვართ ყრმათათვის მშობლები,

როგორც ჩვენ, ახლა მათ ვჭრით ფრთებს, მათ ოცნებებს ვეღობებით.

ულტიმატუმი ერთია, ცხოვრების გზა და მიმართულება

ბავშვნი ვოცნებობთ უამრავს, შემდეგ არა გვაქვს უფლება,

სიყვარულის შთაგონება ხშირად სულს გვაცლის ადამიანებს

წარსულით ყოფნის სურვილი სულს და გონს დაგვიზიანებს.

რადგან ერთია ყველასთვის ამ გზის მთელი ისტორია

ყოველ ღამ ტანჯვით ვიღვიძებ, საათი – ღამის ორია.

ე.მ. 20 ნოემბერი 2018

ბრაიან თრეისი – აკოცე ბაყაყს

გაიღიმეთ! რა არის წარმატება? როგორ შეიძლება მისი მიღწევა? ამ კითხვებს ერთი რეალური პასუხი არ აქვთ, როგორც ვფიქრობ და იგი სხვადასხვა მნიშვნელობას, განმარტებებს მოიცავს, რაც აბსოლუტურად ნორმალურია, ისევე როგორც ჩვენ განვსხვავდებით ადამიანები ერთმანეთისგან. სხვადასხვა მიზნები, სხვადასხვა მისწრაფებები და ამ მიზნების ასრულების … Continue reading

Rate this:

ონორე დე ბალზაკი და ერკე – შაგრენის ტყავი

ca167145edff41b2de40d6d0da4faa4d

წარმოგიდგენთ, ამ ტრადიციულად მნიშვნელოვან წიგნს, რომელიც მსოფლიოში ღირსეულად იკავებს თავის ადგილს და წოდებას, და სწორედ ღირსეულად მოხვდა 50 წიგნში ნომერ პირველ წიგნად, დიახ, ის მართლაც ღირსი იყო ამ პატივის, ვინაიდან და რადგანაც ამ წიგნის კითხვისას ხვდები რაოდენ უძლური ხარ ამ სამყაროში და მცირე, რაოდენ ძალაგამოცლილი და ჩია. თითქოს ზღვაში წვეთზე კიდევ უმცირესი, მაგრამ მონდომების ჟამს, მაინც ძალგიძს რაღაცის მიღწევა, მაგრამ სამყაროსთვის ეს უმნიშვნელო ფაქტად და მოვლენად რჩება მხოლოდ. Continue reading

დღევანდელი შემთხვევა ჩემში დარჩება 06.02.2018

740f0b213270ceb90ddb12dd3c9aba82
   დღეს სამსახურისგან ვისვენებდი და ვტკბებოდი რუსთაველის გამზირზე სეირნობით, სუფთა ჰაერის ჩასუნთქვითა (თუ სუფთა ეთქმის) და თავისუფლად ყოფნით, სანამ დრო მქონდა. ვსეირნობდი და ვათვალიერებდი რაღაც-რაღაცებს. შემდეგ ისევ სახლისკენ მიმავალ გზაზე სითი მოლში შევიარე და იქაც სხვადასხვა ნივთებს ვათვალიერებ, საათებს,ტელეფონებს, სხვადასხვა აქსესუარებს, ბეჭდებს, საყურეებს და მათ ფასებს ვუყურებდი. ამასობაში ბიბლუსის ჯერიც მოვიდა, მივადექი და ცდუნებას ვერ გავუძელი, გამოსვლას ვაპირებდი უკვე, რომ მაინც შევიჭყიტე და ჩემს საყვარელ საქმიანობას წიგნების თვალიერებას და მათ არჩევას შევუდექი. კვირის ტოპ შეთავაზებას დავადგი თვალი, დავადგი რა, მომეწონა 29 ლარიანი წიგნის 9 ლარად შეძენის შესაძლებლობა, თუმცა ყიდვას არ ვაპირებდი. ეს წიგნი პალიტრას სამაგიდო წიგნის ათეულის ერთ-ერთი წიგნი იყო, “მითოლოგიური ლექსიკონი”, სხვა წიგნისთვის ვინახავდი თანხას და ამის გამო მის ყიდვაზეც უარი ვთქვი, თუმცა მაინც ავიღე ხელში და გადავშალე. ალალბედზე შემთხვევით გადავშალე რათა მენახა და რამე ამომეკითხა, ჩავხედე თუ არა წიგნს მაშინვე გავშრი და ჟრუანტელმა დამიარა. უცნაური წასაკითხი იყო, რაც ამოვიკითხე იმ გვერდზე, უცნაური და სასიამოვნო წასაკითხი აღმოჩნდა, გამაკვირვა ამ უცნაურმა მოვლენამაც თუ დამთხვევა შეიძლება ეწოდოს, მაგრამ დამთხვევების და აბსურდული შემთხვევითობის დიდად არ მჯერა, რადგან ეს ღმერთის უარყოფა იქნებოდა. მართალია დიდად არც უფალს ვესაუბრები ხოლმე და ვერც მასთან სიახლოვეს ვახერხებ, მოვშორდი თუ ასე შეიძლება ითქვას, მაგრამ მე მაინც მჯერა მისი არსებობის, უბრალოდ ყველაფრის არა, რასაც სხვები ამბობენ ან რისიც სწამთ, ჩემებურად მჯერა.
   თემას გადავუხვიე და რაც ამოვიკითხე ახლავე მოგახსენებთ.
   ეს ერთი სიტყვა იყო… სიტყვა “მიდასი”, რომელიც ჩემს თვალს ისე სასიამოვნოდ მოხვდა ერთი ჩამეღიმა, სიამაყის გრძნობა დამეუფლა და წიგნი მაშინვე სალაროსკენ წავიღე. დეფექტიანის გამოცვლა ვითხოვე და მაშინვე ვიყიდე. მოლარესაც კი ვესაუბრე დიდის ამბით თუ რატომ მოხდა რომ მე ამ წიგნს ვიძენდი და დაინტერესდა კიდეც.
რისი თქმა მინდოდა, მე ყოველდღე, ყოველ საათს, წუთს, წამს ვიღებ ნიშნებს, ვიღებ ნიშნებს, რომ სწორად მივყვები ჩემ გზას და სწორად მივდივარ დანიშნულების წერტილამდე. შეიძლება ხანდახან რაღაც მიზეზის გამო ვუხვევ ამ ბილიკს, მწვანე ბილიკს, რომელსაც ყველა ადამიანი გადის, მაგრამ ისევ უკან ვბრუნდები და ამის შესახებაც მინიშნებას მაძლევს სამყარო.
   მე რომ არ მომდომოდა სეირნობა, თვალიერება, რაღაცის ძებნაში რო არ ვყოფილიყავი გართული და სითი მოლშიც არ შევსულიყავი, ბიბლუსში შესვლა არ მომდომოდა, ეს წიგნი ხელთ არ ამეღო, არ გადამეშალა და ბევრი “არ” არის აქ, მაშინ ეს არც მოხდებოდა და ეს წიგნი ხელთ არ მექნებოდა დღეს. მაგრამ ამის ნაცვლად ყველაფერი მოხდა, მეც ეს ნიშნად მივიღე რომ სწორ არჩევანს ვაკეთებდი და წიგნი მაშინვე დაუყოვნებლივ შევიძინე, რადგან ისედაც ფანტასტიკის ჟანრში მოღვაწეს ნამდვილად გამოადგება…
ეს ჩემი კრედოა, მივყვები ცხოვრებას დინების საპირისპიროდ, იქით არა საითაც ყველა მიყავს დინებას, მინიშნებების გათვალისწინებით არა მხოლოდ, სიმართლე გითხრათ ეს გზაზე დახატულ ისრებს ჰგავს, რომელიც იქითკენ კი არ მიდის საითაც ყველასი, არამედ იქით, სადაც შენ უნდა წაგიყვანოს, განსხვავებული გზით, თუმცა ბოლო ერთია სამარის კარი, გააჩნია მხოლოდ იმას, რა გზით დაადგები მას, რას დატოვებ და როგორ იმოქმედებ ამ წუთისოფელში. მე ეს გზა ავირჩიე. გზა, რომელსაც ვერავინ შემაცვლევინებს თავიანთი ირონიული სიფათებითა და კეთილის მოსურნე რჩევებით დროის ფლანგვის მაგივრად სხვა საქმის მოკიდებას რო მირჩევს. ეს პოსტი თქვენ არ გეძღვნებათ. ეს პოსტი მე მეძღვნება, რადგან სწორედ მე ვარ ის ადამიანი ვინც ძალას მატებს ერკეს და მის სახელს, სტიმულს აძლევს რომ უფრო მეტი წეროს ვიდრე აქამდე წერდა და არ შეჩერდეს.
და შემდეგ ეძღვნება მათ, ვინც მართლა მისმენს, კითხულობს და მიგებს.
ე.მ.

ერკე მიდასი – ერკემიდასი

unknown-planet-1438793525kci 1მიზეზი თუ რატომ დავირქვი ფსევდონიმად ერკე მიდასი შეიძლება აქ ბოლომდე არ პასუხობს კითხვებს, მაგრამ გეტყვით. ჯერ გაჩნდა პლანეტა ერკემიდასი, რომელიც პირველად ამ მოთხრობაში იქნა გამოყენებული, შემდეგ კი იმავე სახელწოდების ფსევდონიმი ავიღე. რატომ ერკემიდასი? ამას თავად გაეცით პასუხი, ის ხო ასეთი ლამაზი და მაცდურია.

დაიწერა კონკურსი ჩრდილისთვის, სადაც მესამე ადგილი მივიღე და საჩუქრები ამ კონკურსის დამაარსებლებისგან. მადლობა მათ, რადგან ისინი რომ არა, საერთოდ არ გაჩნდებოდა პლანეტა ერკემიდასი.

 

პლანეტა ერკემიდასი.

2999 წელი.

Continue reading

ერკე მიდასი – ვნებების ვულკანი

636113893889315663181955301_Dream--Cover

 

 

ჩემი ვნებების ვულკანი ხარ, ამოფრქვეული ლავად

შენ ჩემ სიგიჟედ ისევ მგოსნობ, უკუქცეული მარად,

თავად დრო ხარ და დროში იწვი, წუთში, საათში წამად

უსასრულობის საზომი და თავად იწონი გრამად.

 

საგიჟეთიდან გამოქცეული, ყოველთვის საღ აზრზე

ჩვენ განვსხვავდებით, ეს განსხვავება ფურცელზე გახაზე,

სულით კი ერთურთს სამუდამოდ ზღაპარში დავემსგავსეთ

და ამ ზღაპარში, ჯერ სიყვარული ვერ დავაბინავე.

 

ჩემი ტკივილის მკურნალი ხარ, გამოქცეული ბარად,

ეს წინაღობა, რაც ჩვენ გვიდგას, ჩასაგდებია არად!

ხალხშიც ერთად ვართ, მარტო სახლშიც ჩამოქცეული მარად

შენი სიგიჟე მე გადმომდე, თუმც ვერვინ დამაბრალა.

 

ვნებიანი პანტერა ჩემი ბედის სხივს ეფარები

კვლავ სიგიჟით აწრიალებულს გულამდე მეფერები,

უშენოდ მკვდარი, რომ გიყურებ მიწას ვერ ვებარები,

გაგიჟებულს ზურგიდან ჩუმად, ხელებს მხვევ, მეპარები.

თქვენ, ქალბატონო!

woman-2

თქვენ ქალბატონო, მგონი ვერ მიტანთ

ჩემს გულს – არასწორს უმიზნებთ მიზანს,

თუკი გულიდან ძალით გამრიყავთ,

მეც სხვა რა გზა მაქვს, ვეშვები ფრენით. Continue reading

შენ, ჩემო დღიურო – ერკე მიდასი

k078f

გრძნობათა ბიურო

შენ, ჩემო დღიურო

რამდენი რამეა,

შენთვის ასატანი

გრძნობათა ბიურო,

შენ, ჩემო დღიურო

მუდამდღე ითვლები

ჩემთვისვე ფარულად. Continue reading