დათო ტურაშვილი – ტყეების მეფე (ერკეს მიმოხილვა)

რა არის ისტორია?

იგი ჩვენი წინაპართაგანის ნამოქმედარი და დაშვებული შეცდომებისა თუ კარგი თვისებების გამეორება, თავიდან აცილების შესაძლებლობაა. შეგვიძლია იმ გმირებს ვიხსენიებდეთ და მათი ქმედებებით ვიყოთ აღფრთოვანებული და მომავალში კი ჩვენც კეთილი საქმეებით მივაგოთ პატივი მათ, ასევე კარგი სასწავლებელია იმის, რომ ადამიანთა მოდგმის მიერ დაშვებული შეცდომების გამოსწორებას ვეცადოთ და აღარ გავიმეოროთ, რასაც ეწოდება სიხარბე, შური და ამპარტავნების მიერ გაჩაღებული ძალოსანთა ომები და უამრავი ღალატი, რასაც არც საქართველო და არც სხვა ქვეყნები არ ჩაუყენებია კარგ დღეში….

წინამდებარე წიგნი, რომელიც უმეტესთაგანს ხელშიც გაქვთ ეს არის სცენარი ფილმისა, რომელიც დავით აღმაშენებლის ლეგენდებსა თუ ფაქტებზე უნდა გადაეღოთ და ერთ-ერთ საუკეთესო, ქართულ ფილმად შეიქნებოდა, რომ არა უეცარი მოულოდნელობა, რის საფუძველზეც ფილმის გადაღება შეჩერდა, რასაც ამ წიგნის პირველივე ფურცლებზე ვიგებთ. ხოლო დავით ტურაშვილმა კი აიღო და ჩვენ წინ დაგვიდო მთელი ფილმი, რომელიც უსაზღვრო სიმპათიას მისახავს, რომელიც მთელი არსით ფილმის სცენარივით ცოცხლად და ეტაპობრივად ვითარდება, რაც მკითხველს საშუალებას აძლევს კადრებად აღიქვას ნააზრევი და ისტორია წინ ცოცხალ სურათებად გადაეშალოს. ღირსებად მიმაჩნია ამ ისტორიულ რომანში სწორედ ეს მოვლენა. გიცოცხლებს და რამდენიმე საათის, ან დღის განმავლობაში (რამდენ ხანსაც მოანდომებთ კითხვას) მეთორმეტე საუკუნის ქართლში დაიდებთ ბინას, მეფის გვერდით სადაც ჟამთააღმწერლის მოვალეობას სრულიად შეითავსებთ და აღწერთ მის ყოველ თითოეულ ქმედებას თუ სიტყვას, მის მიერ ნათქვამს.

მეფობა ნამდვილად არ არის მარტივი საქმე, თუმცა დავითს მისი დიდებულების წყალობით, მისი უკიდეგანობის და უძლეველობის წყალობით ყველაფერი ისე მარტივად გამოსდის, როგორც ნათქვამი ფრაზები, როგორც სიცოცხლის მინიჭება და ანგარება. ტურაშვილი ამ საქმის დიდოსტატი, გვიყვება თუ როგორ შეიქმნა ერთიანი საქართველო, როგორ იღვაწა გიორგი მეორემ და როგორ დაუთმო ტახტი დავითს. და ეს დიდებული ნაწარმოები, პირველ რიგში იმით გხიბლავს, რომ ქართულია და ჩვენი ისტორიაა, ჩვენი დიდებული ხანაა, რომლითაც ვამაყობთ ქართველობა და ყოველ ჯერზე დიდი სიამაყე გვევსება, სადღეგრძელოებითა და დიდის მოლხენით, რომ ვიხსენებთ.

რაც გარდაუვალი იყო, ეს იყო ომი, დიდგორის ომი და უამრავი ბრძოლა, რომლის გარეშეც მშვიდობა არ დამყარდებოდა და ბევრიც დავკარგეთ, უფრო მეტი მივიღეთ, ქართველის წოდება, რომელსაც დღემდე ვატარებთ.

გაეცანით ჩვენ ისტორიას, ამაზე კარგს რას შეიტყობთ, რას გაიგებთ და რას შეისისხლხორცებთ, ვინაიდან და რადგანაც შეგვიძლია დავითის მძლეთამძლეობას მივბაძოთ, დავამარცხოთ უამრავი პრობლემა და წინ შემართებით საკუთარ ცხოვრებაში წავიწიოთ. ეს წიგნი არ არის მხოლოდ წარსულზე, იგი ჩვენს მომავალსაც ასახავს და აწმყოსაც, ამიტომ საჭიროა თითოეულმა თქვენგანმა იცოდეს და უწყოდეს რა მოხდა, რა ხდება, რა მოხდება.

ამით ჩვენ დიდ ნიშნულს მოვიგებთ, მეტს შევიძენთ და შევიცნობთ ჩვენს ერზე. მოდით ერთად დაველოდოთ ფილმს დავით აღმაშენებელზე და დავით ტურაშვილს მადლობა ვუთხრათ ამ ძღვენისთვის, რომელმაც მე პირადად დიდი ბედნიერება მომანიჭა.

Advertisements

სტივენ კინგი – შინაური ცხოველების სასაფლაო

არანაირი “სპოილერი!”

ადამიანის ფიზიოლოგიაში ერთ-ერთი ძლიერი და სასტიკი ჰორმონია შიშის ჰორმონი, ადრენალინი, რომელსაც ადამიანის ენდოკრინული სისტემა გამოყოფს. იგი მძაფრ განცდებს, მძაფრ შეგრძნებებს იწვევს ჩვენში, რაც ზოგისთვის ტრაგიზმად არის მიჩნეული, ზოგს კი სიამოვნებით ავსებს. როგორც, მაგალითად მე. შიშის გარემოებებიდან ჩნდება უამრავი ფობია, ფრაზა, როგორიცაა “შიშით გული წამივიდა”, “ქვეშ ჩავისველე” ან მისთანები, მაგრამ რაც მთავარია შიში, ეს არის ფაქტორი და მთავარი რეალური ფაქტორი იმისა, რომ შევიგრძნოთ ადამიანობა.

გვეშინია, მაშასადამე თავს ვგრძნობთ ადამიანად.

სტივენ კინგი კი, რომელიც ამ საქმის დიდოსტატია სწორედ თავს ადამიანად გვაგრძნობინებს, მიუხედავად იმისა, რომ მე ყოველგვარ მის ფობიასა თუ შიშის ანომალიას ტანში სიამოვნების ჟრუანტელად ვიღებ და ამაზრზენი მისი სცენაც კი ნამდვილ ეიფორიაში მამყოფებს მაინც მიმაჩნია, რომ შიში ადამიანობის მთავარი ფაქტორია. ამ შეგრძნებების არარსებობა მხოლოდ რობოტში, ადამიანის შექმნილ მანქანაში ან ადამიან ზომბში შეიძლება ვივარაუდოთ. რაც ასევე არაა გამორიცხული და სრულიად მოსალოდნელია. (ადამიანებს ბევრიი რამის სჯერათ, სწამთ, აქვთ რწმენა და მაშასადამე არ გამოვრიცხავ ზომბების, ვენდიგოების და ცოცხალი მონსტრების, ან ჩვენ შორის სულების ბორიალის შესაძლებლობას, რომელნიც მშვიდად დაიარებიან, თუმცა ელოდებიან მომენტს, როდის შეძლებენ თავს დაგვესხან, როდის შეძლებენ კვლავ ჩვენი დახმარებით მოევლინონ ქვეყნიერებას და ა.შ.)

დიდი ძალისხმევა დამჭირდა პრეზენტაციაზე მოსახვედრად, სამსახურიდან ერთი საათით გავეთავისუფლე და მაინც შევძელი მისვლა (აბა ამ დღეს გამოვტოვებდი?) და ჩემზე ბედნიერი იმ დღეს არამგონია ვინმე ყოფილიყო. ვნახე ჩემთვის ნაცნობი და ძვირფასი ადამიანები, დავესწარი საშიში ისტორიების დაჯილდოვების ცერემონიას, მთარგმნელების საუბარს წიგნზე “ბნელი კოშკი” და წიგნზე “შინაური ცხოველების სასაფლაო”. გავიგე უამრავი ახალი ინფორმაცია ამ წიგნებზე და თავად კინგზე. ჩატარდა ვიქტორინა სადაც მეც შევძელი და მოვიგე ორი ბილეთი ფილმის პრემიერაზე დასასწრებად.

დრო არ დამიკარგავს და ჯერ კიდევ პრეზენტაციაზე დავიწყე წიგნის კითხვა, და სახლში მისულს გავაგრძელე მაშინვე.

ეს წიგნი, შიშის რეალური განცდებით არის სავსე. მასში ერთმანეთშია შეზავებული სიყვარული, ნაღველი, მწუხარება, თრთოლვა, შიში. ეს იმდენად ერწყმება ერთმანეთს, რომ გულის კანკალი გეწყება, გაჟრიალებს და გრძნობ, როგორი დაუცველი ხარ მისტერიული რეალობისგან, რომელსაც გიქმნის ავტორი და გრძნობ, როგორ მთლიანად გსუსხავს მისი ეკლებივით შეგრძნებები და ეშმაკისეული ოინები. აღწერაც იმდენად ოსტატურადაა გაკეთებული ყოველი დეტალის, რომ რაც არ უნდა უშიშარი იყო გულს მაინც აგიჩქარებს და ტანში ჟრუანტელის ცეცხლს გაგიტარებს, როგორც მემართებოდა მე. მთლიანად წიგნში ვიყავი და მთელი ძალით “ვბალეშიკობდი” – მიდი ლუის შე არაფრის მაქნისო, ან მიდი ჯად! მიდი მოუღე ბოლო იმ …” და ასე შემდეგ, გონებაში გავკიოდი და ბოლოს კინგი მაინც გაოცებულს მტოვებდა. დასასრულ ჟამს კი კვლავ ჩემი პირდაღებული მდგომარეობა შერჩა სანახავი სტივს.

სტივ, შე ბებერო გაიძვერა. მაინც შეძელი ჩემი გაოცება და გილოცავ. ეს კიდევ ერთხელ მოახერხე. როდემდე უნდა ითამაშო ჩემს ნერვებზე და ჩემს ემოციებზე, როდემდე უნდა შეეხო ჩემს გულს და კიდევ უფრო შემაყვარო თავი? აღარ უნდა შეწყვიტო წერა ან ჩაძაღლდე? ჩაძაღლება მოიცდის. ჯერ ჩემთან უნდა ჩამოფრინდე, ჩამეხუტო, მომილოცო გამარჯვება (ჩვენ რომ ვიცით) და შენი საყვარელი ამბები მომიყვე. ბოლოს კი თავზე ხელი დამადო, მეორე მხარზე მაგრად მომიჭირო და შენი მთელი ენერგია და ნიჭი, უნარი რომლის წყალობითაც ასეთი გენიალური ხარ და ასევე იღბალი (იღბალიც მთავარია მეგობარო, სხვა მხრივ არაფერი გამოვა. მაგალითად, იღბალი არაა ასეთი მშვენიერი ცოლი რომ შეგხვდა, კერი ნაგავში რომ არ გადაგაგდებინა? გილოცავ) გადმომილოცო უანგაროდ და მითხრა. ახლა შენი ჯერია გახდე ადამიანთა შიშის მიზეზი და შენი ჯერია იყო კინგი…

მადლობა მეგობარო.

სტივენ კინგის სახელით ვიტყვი, რომ ეს რომანი, რომელიც ბევრს უკვე წინ გიდევთ, მაგრამ კიდევ უფრო მეტს მისი არსებობაც არ გაგიგონიათ, ხელი უნდა დაავლოთ და თაროდან გადმოიღოთ, თუ არადა ჯერ შეიძინოთ და მაშინვე კითხვას შეუდგეთ. (ჩემთვის ერთ-ერთ გამორჩეული წიგნია ასევე “მწვანე გზა”, “მიზერი” “ნათება” და კიდევ ბევრი სხვა, მაგრამ “შინაური ცხოველების სასაფლაო” არის წიგნი, რომლის მიღმაც იმალება უამრავი საიდუმლო და უამრავი დაუცველი შეგრძნებები და მის იდუმალებას კი ფარდას დასასრულის შემდეგაც ვერ ახდით და ხელუხლებელი დაგრჩებათ შეგრძნება “რა მოხდა?” “დავასრულე”? ზუსტად.)

საოცარი ემოციებით სავსე კითხვას გისურვებთ.

შენზე ოცნება არ მავიწყებს თავს

ძვირფასო მაი, ჩემო მომავალო მეუღლევ, ჩემი შვილების მომავალო დედავ, ჩემო ძვირფასო და ამ სიძვირფასის სიამოვნებავ, ჩემო სიცოცხლის შთაგონებავ და ჩემო უტრფესობავ, თითქოს რა მარტივია ეს ცხოვრება ერთი შეხედვით, მაგრამ როცა კარგად დააკვირდები და მეორედ, უფრო დაჟინებით ჩააცქერდები თვალებში მიხვდები, რომ გარეგნულად არის მხოლოდ მარტივი, სიღრმეებში კი სირთულეებით, თავგადასავლებით და სიგიჟეებითაა სავსე, რომლის დაძლევის სურვილიც უნდა გაგაჩნდეს ადამიანს, სხვანაირად იგივედ დარჩება ყოველივე და არაფერი შეიცვლება.
ჩემო ტურფა მარწყვო, ჩემო მარწყვის კოქტეილო, ჩემო სიგიჟის ნაწილო, ყოველი გასული დღე უფრო მეგემრიელები და მეძვირფასები და დღე სრულდება იმით, რომ შენი სიყვარულის გულში ჩაკვრით ვიძინებ. შენ სიყვარულს ვეალერსები, შენს სიყვარულს ვიბედებ და შენს სიყვარულთან ერთად ვიძინებ ყოველ უმძიმეს და უშფოთეს ღამეს.
განა არ მინდა?
ძალიან მინდა, რომ ყოველდღე, როგორც სხვა წყვილები, ყოველდღე გნახულობდე, მსურს რომ ჩუმად მოვიპარებოდე შენი სახლის ფანჯრებთან და გიტოვებდე სიყვარულის კოცნებს, ან სიყვარულის სითბოებს, გიტოვებდე ჩემს გულს (თუმცა არა მთლიანად, ნაწილ-ნაწილ), გიტოვებდე წერილებს და ყოველდღე ამ გულში ჩაკრულ და ჩემს სუნთქვააყოლებულ წერილების წაკითხვის შემდეგ შენს რეაქციას ჩუმად, შორიდან ვადევნებდე თვალს, შემდეგ კი გხვდებოდე, გიხუტებდე და ვიქცეოდე ისე თითქოს არაფერი ვიცი, თითქოს წარმოდგენა არ მაქვს რა მოხდა, რა დაგხვდა დილით შენს ფანჯრებთან. მინდა, რომ გითქვამდე შეხვედრებს, ან ჩვენს საყვარელ ქუჩებზე, ჩვენ საყვარელ პარკში სრულიად შემთხვევით ვხვდებოდეთ ერთმანეთს სადაც ორივეს გვეყვარება ჯდომა, ერთად ფიქრი, ფიქრი წარსულზე, ფიქრი მომავალზე, ფიქრი ჩვენს დაუშრეტელ ოცნებებზე და ფიქრი ჩვენს გულებში აბობოქრებულ კოცონზე, რომლის ჩაქრობაც არც არასდროს იქნებოდა შესაძლებელი, რამდენი მეხანძრეც არ უნდა მოეყვანა ვინმეს რათა ამ სიყვარულს საძირკველი გამოეცლიათ.
კვლავ მინდა შენი ხელი მეჭიროს და გულის ფეთქვას შენს მაჯაზე ხელმიდებულს ვგრძნობდე, შენს აჩქარებულ სუნთქვებს, სიამოვნების ნაპერწკლებს თვალებიდან და სიყვარულის მარადიულ ბზინვარებას, რომელიც მუდამ შენ გახლავს.
ძლიერ სიყვარულს მწამს, ვერაფერი დაამარცხებს, ყოველი განსაცდელი, ყოველი ცრემლი ტანჯვა და ტკივილი მას უფრო და უფრო აძლიერებს.
როგორ მინდა ახლა შენთან დაჩოქილს შენს თვალებში მომზირალს პასუხს ველოდე შენით აღელვებული ემოციანავლილი სულისგან. ველოდე პასუხს – დიახ.
ძალიან მინდა ყოველ ღამით გიყურო როგორ გძინავს და შენი გულის ფეთქვები დილამდე ვითვალო… ათას ერთი, ათას ორი, ათას სამი, ათას ოთხი და ასე მილიონამდე, მილიარდამდე დაუთვლელი გულის ფეთქვა ჩაჰყვება ჩემს სიზმრებს.
სიგიჟემდე, და სიგიჟის მარადიულ საწყისებამდე მინდა, რომ გიყურო როგორ მღერი ჩვენს საყვარელ ჰანგებს და ხელში პატარა სიყვარული ისეთი მზრუნველობით გიჭირავს, რომ სიგიჟის მარცვლებსაც კი ყოველ ნაბიჯზე ვპოულობ და ვკრეფ, რომ არსად დამეკარგოს.
ყოველდღე, ყოველ მარადიულ წამს ახლიდან მიყვარდები, შენ ჩემი სიცოცხლის საწყისი ხარ, ჩემი სიცოცხლის შთაგონება და ჩემი გულის ფეთქვების აზრიანი მიზეზი, რომელიც მუდამდღე გვერდით მყავს…
გახსოვდეს მაი, ჩემო მომავალო მეუღლევ, ჩემი შვილების მომავალო დედავ, ჩემო ძვირფასო და ამ სიძვირფასის სიამოვნებავ, ჩემო სიცოცხლის შთაგონებავ და ჩემო უტრფესობავ, ცხოვრება მხოლოდ მაშინაა მარტივი, როდესაც არანაირი მიზანი და მოტივი არ გააჩნია ადამიანს. როცა სუნთქავს არაფრისთვის, როცა ცოცხლობს არაფრისთვის. მაგრამ მე შენით ვცოცხლობ, შენ ხარ ჩემი სუნთქვის მიზეზი და ასევე გახსოვდეს, რაც არ უნდა რთული იყოს ჩემთვის ეს სამყოფელი, რაც არ უნდა მიჭირდეს ამ წუთისოფლის მხრებით ზიდვა, პირველ რიგში შენ მოგიკიდებ ზურგზე და ჩემთან ერთად ყოველ ჭირნახულ ამინდში წაგიყვან.
მაგიჟებ…
შენთვის ყველაფერს დავძლევ…
ყოველ ცდუნებას…
ყოველ გასაჭირს…
სიკვდილსაც კიიი…
შენთან ერთად მარადიულად ვიცოცხლებ. შენ ხარ ჩემი მარადიული აკვანი. 

დავით დეფი – გვირგვინოსანი

მინდა გითხრათ, ჩემო კარგებო, რომ როდესაც დეფის ლიტერატურას, ნებისმიერ რომანს ვიწყებდი, უკვე ვხვდებოდი მის სიდიადეს და მის უნიკალურობას, რადგანაც თავად ავტორთან საუბარი, მასთან დროის გატარება ეს ისეთი შემეცნებითი პროცესია, რომ მსურს დაგარწმუნოთ ის დრო ნამდვილად ბარაქიანად გატარებული და საერთოდ არც ითვლება დაკარგულად, ამიტომაც ჯერ კიდევ როცა მის ლიტერატურას პირველად ვეცნობოდი და აღფრთოვანების ზენიტი მქონდა გონებასა თუ გულში მაშინ კიდევ უფრო მეტად მიმტკიცდებოდა ის უზადო სიხარული, რომ ამ ადამიანს პირადადაც კი ვიცნობდი.

აქედან გამომდინარე მიხვდებით უკვე როგორი ენთუზიაზმით ვიწყებდი მის მორიგ არაჩვეულებრივ რომანს “გვირგვინოსანს” დაწყებამდეც ხელები რომ მითრთოდა სიხარულისგან და ერთი სული მქონდა პირველ სტრიქონებს როდის ჩავავლებდი ჩემს თვალს და როდის შევსანსლავდი მთლიანად. მოლოდინი გამართლდა. ამ ისტორიულ-დეტექტიური რომანის კითხვა იმდენად საინტერესო აღმოჩნდა, იმდენად მიმზიდველად ჩამეკითხვინა მეთორმეტე საუკუნის რეალობის ამსახველი კადრები სულ თავში მიტრიალებდა და საერთოდაც ცოცხლად აღვიქვამდი სურათებს.

სულში ჩამწვდომი დიალოგები, გულგამგმირავი სიუჟეტები, გმირების საოცარი თავდადება, ღალატი, ორგულობა, ვნებების ორომტრიალი და ამ სიუჟეტურ ხაზში, მთავარი პერსონაჟის, ტახტის კანონიერი მემკვიდრის დემნა ბატონიშვილის, დიდი დავით აღმაშენებლის შვილიშვილის სიმართლის ძიება თუ ვინ მოკლა მამამისი, დავით მეფე. ჩახლართული სცენები კიდევ კარგა ხანს გემახსოვრებათ. მზად შეხვდით მეფეთა სიძუნწესა და სიხარბეს ტახტის არდათმობის შესახებ და ყველაფერს, რადგანაც ყოველი მზაკვრული გეგმა ცხადდება და ცხადს ხდის მემატიანეებთან ერთად დავით დეფი.

იგი ფარდას ხდის ყოველ საიდუმლოს თუ აცხადებულს საიდუმლოთა მყოფს და ფარდა ეხდება თუ ვინ არის რუსთაველი, როგორ და რა ვითარებაში მოხდა ზუსტად ორბელების აჯანყება, რა მოხდა ამ აჯანყების დროს, როგორ იქცეოდა თითოეული მხარე და როგორ გამეფდა თამარი. ამ და სხვა ბევრს ამ წიგნში შეიტყობთ და როგორც ვაზრობ, დეფი ეთანხმება ლევან სანიკიძეს და მიჰყვება მის მოსაზრებას, თუმცა ამ ყველაფრის მიუხედავად, ჩაგითრევთ და გაგიტაცებთ (მთელი ისტორია ზეპირად რომც იცოდეთ)… ბოლოს კი საოცარი დასასრული მოგნუსხავთ და დაგტოვებთ პირღიას.

ნამდვილად არ ვიცოდი ყველაფერი იმ პერიოდზე და ბევრი ფაქტი შევიცანი ამ წიგნის საშუალებით, ამიტომ ყოველთვის სიხარულით ვიტყვი კვლავ, რომ დეფის ეს რომანი უნიკალური ისტორიის და საოცარი პოეტური თხრობის შერწყმაა, რომლის ვირტუოზული თხრობა და სიუჟეტის აღწერები კადრებს 3D განზომილებაში დაგანახვებთ. ბოლოს, მეც ჩამომივარდა ყბა…

სულ ცოტა მოითმინეთ, და მალე ამ წიგნიდან ჩემ მიგნებულ და ამოკრებილ ზოგიერთ ფრაზასაც დავდებ ბლოგზე. ადევნეთ თვალი სიახლეებს.

თქვენი ერკე.

გავემიჯნები

გავემიჯნები – ცებს, მიწებს გადაღმა
სანთლებს ვენთები, სუფთას, კრისტალურს Continue reading

Rate this:

ერკე მიდასი – პატრიოტიზმი!

ჩვენ ყველანი პატრიოტები ვართ!

   ყოველთვის მოისმენთ ამ სიტყვებს, გამოწერილივით ჩაგიბეჭდავენ გონებაში და ცდილობენ ადამიანს წაართვან მთელი ინდივიდუალიზმი, მისცენ მას უნარი, თუ ნიჭი იფიქროს, როგორც ტომის ერთ-ერთმა წევრმა, როგორც ბრბოს ნაწილმა და იფიქროს, რომ იგი რაღაც დიადი მასის ნაწილია, რომელიც უკვდავყოფს მათ სახელს.

   „პატრიოტი ვალდებულია უყვარდეს სამშობლო, ყოველთვის დაიცვას იგი მტერთაგან და რაიმე სახის სხვა უბედურებისგან. საჭიროებისამებრ თავიც კი გაწიროს და პირველ რიგში სამშობლოს სიცოცხლე დააყენოს წინ, ვიდრე თავად მისი“.

   ადამიანებისგან ისე შექმნეს ერთი საერთო გონება, რომ ამას ვერც კი იაზრებენ. ვისაც არ უნდა ჰკითხო პატრიოტიზმის განმარტება, ზუსტად სიტყვა-სიტყვით ციტირებას თუ არა, იგივე შინაარსის ტექსტს მოიყვანს და სახელდობრ, გამოაცხადებს თავის უანგარო სიყვარულს სამშობლოსადმი. ეს სიყვარული კი არც მეტი, არც ნაკლები შეურაცხადობაში გადაიზრდება და ამას კატასტროფული შედეგიც შეიძლება მოჰყვეს. ჩვენ, დაკარგული გვაქვს ის ფასეულობები, რაც ერთ, სრულფასოვან, და დიად ერს შეიძლება ჰქონდეს, დავკარგეთ ტერიტორიები, ომებმა უამრავი ადამიანის შიმშილი და სიცოცხლის ხელყოფა გამოიწვია და რა მივიღეთ სანაცვლოდ? დიადი სახელი ჩვენი ქვეყნის – შეუდრეკელობა, რომ იგი უშიშრად იბრძვის და მარად იბრძოდა მტრის წინააღმდეგ. მარად დაუმარცხებლად მოვედით აქამდე და შევინარჩუნეთ, როგორც სარწმუნოება, ასევე სახელი ჩვენი და ისტორია, ის დიადი ისტორია, რაც გაგვაჩნია ოდითგან მოყოლებული და ძვირფასი მეფეები უბადლო ნიჭიერებითა და გონიერებით სავსენი, მათი გრძელი, დაუსრულებელი სია. შიდა ომები, დაპირისპირება ეპარქიებს შორის, ჩვენს მიწა-წყალზე და ათასი რამ, რაც უნიკალურ ერად გვაქცევს. ილიას სიტყვებით, რაც უნიკალურობას გვინარჩუნებს ეს არის ენა, მამული, სარწმუნოება.

   ერთი რამ კი ისტორიით მუდამ მოგვყვება. სიკვდილი. სიკვდილი, რომელიც თავის მისიას უბადლოდ ასრულებს. ვკარგავთ ახლობლებს, მეგობრებს, ძვირფას ადამიანებს. არ ვიცი რა უფრო მძიმეა, დაკარგო საყვარელი ადამიანი ბრძოლაში და სამშობლოსადმი სიყვარულს შეეწიროს, თუ სრულ სიმშვიდეში, ბუნებრივი სიკვდილით. რა არის საშინელი, როცა ადამიანთან გამომშვიდობების საშუალებაც არ გეძლევა, თუ ის რომ შენს მკლავზე დაწვენილი, ნელ-ნელა გამოეცლება სიცოცხლეს და ბოლო სიტყვის თქმას, თუნდაც მცირედისას მაინც მოასწრებს.

   ჩემი ნაშრომით წინ მინდა აღვუდგე ძველ ტრადიციას, რომელიც დღემდე მისაღები და ჩვენთვის მოსაწონიც კია. ტრადიცია, რომელიც მეფეების დროსაც კი ჩვენს მხრებზე ტყდებოდა და რის წყალობითაც მეფეს ყოველთვის ჰყავდა ჯარი, ზურგი იმ შეუპოვარი მებრძოლებისა, ვის იმედზეც სახელმწიფო იდგა. ეს ჯარში გაწვევის და სხვა პოლიტიკური მიზნებისთვის მათი გამოყენების წესს გულისხმობს. ომი ხშირად გარდაუვალი, ხშირად კი უბრალოდ აუცილებელია რათა სახელმწიფოს რაიმეს დამტკიცების საშუალება მიეცეს ან მხოლოდ თავდაცვით შემოიფარგლოს. ბევრ აზრს მოვისმენთ ომზე, იმასაც რომ საჭიროა ხშირად ვიბრძოლოთ, იმასაც რომ მხოლოდ ომში განისაზღვრება კაცის სიმამაცე და პატრიოტიზმი, მაგრამ მსგავს აზრს ვემიჯნები და საერთოდაც არ მიმაჩნია იგი სწორ დებულებად სიმამაცისა.

   გასაგებია, რომ სახელმწიფოს ზურგი სჭირდება, ჯარის საშუალებით, უამრავ რესურსს ხარჯავენ ჯარისკაცების შეიარაღებაში, ჩაცმულობასა თუ სხვა მომზადების ეტაპებში, მაგრამ ერთ თეთრსაც არ იმეტებენ იმ ადამიანთათვის, ვისაც სწადია რაიმეს შეცვლა, ვისაც სურს არა ომი, არამედ მშვიდობის დამყარება და ამის გზაც გარკვეულწილად უკვე არსებობს, მაგრამ სათანადოდ გამოყენება არ გვისწავლია მისი კაცობრიობას. გზა რთულია, დამსხვრეული შუშებით და ეკლებით სავსე და უჩინარი, ამიტომ უჭირს ხალხს მასზე სიარული, ამიტომ არჩევს უფრო მარტივ გზას, ბრძოლისთვის მომზადების და წინააღმდეგობის გზას, ამას ემატება უთანხმოება სხვადასხვა ქვეყნებთან, საწინააღმდეგო აზრების თავმოყრა, სარწმუნოებისა და ეროვნების სხვადასხვაობა, ეგო, შურისძიების ან უბრალოდ სხვა ერზე გამარჯვების და მათზე ბატონობის სურვილი, რაც ერთი მხრივ მოიაზრებს დიდების წყურვილს, ძლევამოსილების დაუოკებელ სიცხადეს.

   სწორად არ მიმაჩნია აზრი, რომ პატრიოტიზმი და სამშობლოს სიყვარული იმით გამოიხატება, რომ შეგიძლია მისთვის სიცოცხლეც გასწირო, წახვიდე ომში და მტერს აჩვენო თუ რას წარმოადგენ. არც მას ვამბობ, რომ საერთოდაც არ უნდა არსებობდეს და უნდა დავუჩოქოთ ყველას, ვინც მოინდომებს ჩვენს დაპყრობას, მაგრამ უნდა არსებობდეს სხვა განმასხვავებელი ნიშანი, გარდა დედისერთობისა, ან უხელფეხობის და დამბლადაცემულობისა, რის გამოც ადამიანს არ იწვევენ ჯარში. უნდა იყოს სამსახურები, რომლებიც ადამიანებს განარჩევენ მათი უნარებისა და შესაძლებლობების წყალობით თუ სად უფრო გამოიყენება მისი უნარი და ძალა, ფრონტის ხაზზე თუ საწერ მაგიდასთან, ან სხვა უფრო განსხვავებულ სფეროში და უნდა ხდებოდეს მათი ამისთვის მომზადება. მე, როგორც კაცთმოყვარე, მთელი ცხოვრება დღემდე ისე გავლიე, რომ მაქსიმალურად ვერიდებოდი რაიმე შარს, ხიფათს თუ უთანხმოებას. კამათს სიტყვითვე ვაგვარებდი, უკეთეს შემთხვევაში არც ვცდილობდი რაიმე საპირისპიროს თქმას, გაჩუმება გადამწყვეტ მომენტში ყოველთვის მომგებიანი შემოთავაზებაა და უწყინარი. ვარჩევდი სიტყვას მუშტების წინააღმდეგ და დღეს არ შემიძლია გავიხსენო მომენტი, როცა ჩემი ნებით, (და არა გარდაუვალობის გამო) ვინმესთან ჩხუბი და მუშტების ქნევა ამეტეხოს, რაც ჩემს სიძლიერედ მიმაჩნია, რითიც ვამაყობ. ჩემი ძალის მიუხედავად, არ შემიძლია ვინმეს ოდნავი ტკივილი მაინც მივაყენო, სულიერი, ფიზიკური, ამას არ აქვს მნიშვნელობა და ყოველთვის ღიმილით, სიყვარულით და ბედნიერების პოვნით ვგვარდები და ვფიქრობ, რომ მარტო მე არ ვარ ასეთი, შინაგანად ყველა ასეთია, მაგრამ უმეტესობა ფარავს და ცხოვრების სისასტიკე ხან გზას აკარგვინებს შინ დაბრუნდეს მშვიდობით. თამამად შემიძლია განვაცხადო, რომ ჩემი ადგილი ჯარში ან ფრონტის წინა ხაზზე არაა, და რა, მე არ შემიძლია ვთქვა, რომ პატრიოტი ვარ და მიყვარს ჩემი ქვეყანა? მეზღუდება ვთქვა, რომ მე ყველაფერს გავაკეთებ ჩემი ქვეყნისთვის?

   არა! მე პატრიოტი ვარ. მიყვარს საქართველო, მიყვარს მისი ყოველი კუთხე, მისი ყოველი ერი და ადამიანი, ვინც კი ქუჩაში თუნდაც მარტო, საწყლად მზირალი მხვდება, სახე სევდით დაუსერია და მშველელს ეძებს. რამდენჯერ მივსალმებივარ სწორედ ამ მომენტში უცხო ადამიანს, რომელსაც ვხედავდი რომ რაღაც აწუხებდა და უბრალოდ ტკბილი სიტყვები მითქვამს, წარმატებები მისურვებია. ზოგი მომბრუნებია, მადლობა გადაუხდია და თამამად უღიარებია, რომ კარგ განწყობაზე დავაყენე. ეს მადლობა – არ არის დასაკარგი, დასავიწყებელი. ჩემთვის იმ წამს, და ახლაც ბევრს ნიშნავს და დიდებულ გრძნობას მიღვივებს, სადღაც ჩემში, მარცხნივ. ეს ის ბედნიერებაა, რომელსაც ფულით ვერ იყიდი, შეგრძნება რომელსაც ვერ დაეუფლები რაც არ უნდა ფული აბნიო ქუჩაში. იგი ადამიანებისგან მოდის, ემოცია, ღიმილი, სიხარული, რაღაც დიადი განცდის, სწავლის წყურვილი. ეს არის, რაც ადამიანებს დღემდე სჭირდებათ, რაც ადამიანობას გვინარჩუნებს და რის გამოც მოვედით დღემდე, და არა ის გადახდილი ბრძოლები, რასაც თითებზე სიამაყით ვითვლით.

   პატრიოტი არის ადამიანი, რომელსაც უყვარს სამშობლო და ნებისმიერი რამით, თუნდაც მცირედით, იმის ხმამაღლა თქმით – მე მიყვარს სამშობლო – გამოიხატება და არ განსაზღვრავს ძალა, თავგანწირვა. თავგანწირვა არ გულისხმობს აუცილებლად სიცოცხლის ხელყოფას, ადამიანს შეუძლია თავი გაწიროს სამშობლოსთვის, თავი გადადოს და ემსახუროს მას სიყვარულით მთელი სიცოცხლის მანძილზე.

ე.მ.

დავით დეფი გოგიბედაშვილი – დემნა გედევანიშვილი

წიგნი პოეზია

პოეზია… მუსიკა… ჰარმონია… პოეზიის ჰარმონია… მუსიკის ხელოვნება… გრძნობის სისავსე… სიცოცხლის სამიზნე და უამრავ სიყვარულის ფენომენს იმსახურებს ეს წიგნი.

ყოველთვის ვამბობდი, ჩემიანებთან, ყოველთვის ვაქებდი დავითს და ვიძახდი, რომ ეს კაცი გენიოსია თავისი შემოქმედებით, სუფთა მტარვალი პოეზიის გენიალობითაა გენიოსი, მაგრამ უმეტესობა მისმენს და შემდეგ ივიწყებს, თუმცა ამაოდ. კიდევ ერთხელ ვიძახი, რომ ეს ადამიანი, ეს ჩვენი დროების, ცოცხალი გენიოსია, რომელზე ძვირფასი ბევრი თუ არ მოიძებნება. კითხულობ მის წიგნს, და უემოციოდ ნამდვილად ვერ გახვალ აქ ფონს, ემოცია, რომელიც გაწვება გულამდე და გულის სიღრმეში შეგიტანს შესაძლოა ცრემლები მოგგვაროს, შესაძლოა გაგაბედნიეროს და გაგახალისოს, ან ისე უეცრად დაგასევდიანოს სიხარულის ფაზიდან ეგრევე სევდის, სევდიას ფაზაში გადაგიყვანოს, რომ… ვერც წარმოიდგენ ამდენ ჯილდოს, რომელიც ამ წიგნს თან სდევს.

სიტყვათა განლაგება, მათი სისუფთავე. წიგნს კითხულობ, მაგრამ არ ფიქრობ ამაზე, გგონია კონცერტს უსმენ, რადგან ყოველი სიტყვა, ყოველი წინადადება და აბზაცი მუსიკაა, ჰარმონიული მუსიკა, რომელიც სიცოცხლის აღმაფრენაში გეხმარება და გატკბობს მთელი დროის განმავლობაში, რასაც კითხვას უთმობთ. ჩემი ემოციები დაუჯერებელია, ვერ დაიჯერებთ, რადგან სიყვარულის, მრისხანების, სიყვარულის, გაგიჟების, სიყვარულის, სიმარტოვის, სიყვარულის, სიცოცხლის სურვილის, სიკვდილის, სიყვარულის სუნი ერთად ტრიალებდა ჩემს გონებაში, ჩემს ღიმილიან გამოხედვაში, კითხვისას და როცა მეკითხებოდნენ ასეთს რას კითხულობო, ჩემი პასუხი იყო: – ჯადოსნობას.

დავით დეფთან იმაზე ახლო ურთიერთობა მაკავშირებს, ვიდრე ფიქრობთ. თუმცა ოდნავადაც არ არის მის წიგნზე ასეთი ჯადოსნურობით საუბარი, ნეპოტიზმის ან რაიმე სხვას გამოვლინება. მას პირადადაც ვიცნობ, გამოვლაპარაკებივარ ათას რამეზე გვისაუბრია და პირველ რიგში ხელოვნებაზე, რჩევებს მაძლევდა, კითხულობდა ჩემ ნაწერებს და მიფასებდა და ვფიქრობ, რომ ადამიანი სიკეთე გავიცანი, ადამიანი სიყვარული, მისგან მივიღე გრძნობა ულევი, ვიგრძენი თითქოს დიდი ხანია გვაკავშირებდა ნაცნობობა, რადგან არანაირი ფორმალობა არ იყო ჩვენ შორის, ჩვენ რამდენიმე შეხვედრის შემდეგ, არა პირველივე შეხვედრისას უკვე მეგობრები ვიყავით. ამ პიროვნების უნიკალურობას, თან ერთვის მისი პოეზია, მისი რომანები ასევე პოეზია რომ გეგონებათ და გულიც სიყვარულით აგევსებათ, აუცილებლად, ეს არის ჯადოსნობა, რასაც მე ვუწოდებდი. პიროვნების გამარადიულება წიგნის სიყვარულთან.

ცოტას, წიგნის შინაარსზეც ვისაუბრებ. დემნა გედევანიშვილის გაღვიძებით იწყება, სიზმარს ხედავს, რაც ჩვენთვის ბუნდოვანია, გაღვიძების შემდეგ კი ხვდება წერილი თაროზე, ადამიანისგან სახელად სევდია და როცა ძმაკაცს დაურეკავს, რომ აჩვენოს მისი მოსვლისას წერილი ქრება. უკვალოდ ქრება, თითქოს არც არსებობდა და დემნას მოეჩვენა. ჩვეულებრივი ცხოვრება არ ჰქონია, ის სიგიჟით იყო ავად და მძიმე სულით ავადმყოფობდა, მაგრამ განიკურნა, ხოლო მათ მეგობრებს, მშობლებს მისი აბდაუბდა საუბრის გამო კვლავ ეგონათ, რომ ბრუნდებოდა მისი მდგომარეობა. ბრუნდებოდა სიგიჟისკენ. თუმცა მიჰყვები, კითხულობ ამბავს და გრძნობ, რომ სხვა რამ ხდება, სხვა დაავადება სჭირს დემნას, სულ სხვა სენი, რასაც ჰქვია სიყვარული და ეს სიყვარული გაცილებით ძლიერ ძალას ანიჭებს განკურნოს ყოველი სენი და გადააქციოს სამყარო უკეთესი, ვიდრე იყო.

ეს ჯადოსნური რომანი, უფრო ზღაპარს ჰგავს მისი ჯადოსნურობით, მისი დაუშვებელი რეალობის უნარუს მიღმა და ჰგავს ულამაზეს ფესტივალის დღეს, სადაც სულ ყველა ბედნიერია. და ბოლოს ბევრი რამ გაირკვევა, მაგრამ დარჩება იდუმალად და იმ კითხვებს უცილობლად დაუსვამთ რომანს, ასევე საკუთარ თავს რასაც მე ვუსვამდი. ვინ არის სევდია… მასაც გაიცნობთ. და ბოლოს ჯადოსნურობით აღქმული სიყვარულის მარცვლებით გადგმული დარჩებით მიწაში და იზრდებით, როგორც უტიფარი, უცოდველი სიყვარული, სიცოცხლის სიყვარულით გაძლიერებული და უფრო მეტად შთაგონებული.

რომანი მუსიკაა, რომანი პოეზიაა, რომანი სიყვარულია.

წაიკითხეთ და გაიგეთ მისი ჯადოსნურობის უნიკალური ამბავი, თავადაც დარწმუნდებით, რომ ავტორი გენიოსია.

რაღაც რიგზე ვერაა, ჩემში რიგზე ვერაა

მიყვარს იგი, გზას კი ვხედავ, თითქოს უფლისკენაა
ჩემი მზერა, მიპყრობილად გარდასული შთენაა Continue reading

Rate this:

უმბერტო ეკო – პრაღის სასაფლაო

უმბერტო ეკო, გენიოსი და ნამდვილად დიდი ადამიანი და მწერალია, რომლის სახელსაც არაერთი გენიალური ნაწარმოები ეკუთვნის. ერთ-ერთია გენიალური ნაწარმოებია პრაღის სასაფლაო, რომელიც საოცარი დამაჯერებლობით და უნიკალური ასპექტებითაა დაწერილი, თითქოს შენში შემოდის, აღწევს ბოლომდე შენს ქვეცნობიერში და რასაც კითხულობ მჟღავნდება, ყველაფერი სახეზე გაწერია და გფლობს სავსებით.

აქ შეხვდებით ნამდვილ არეულობას, ნამდვილ სამყაროში, ყველა დროის უდიდეს დიქტატორებს, ოკულტისტებს, სატანისტებს, მასონებს, იეზუიტებს, რევოლუციონერებს, საფრანგეთის, იტალიის, პრუსიისა და რუსეთის საიდუმლო სამსახურებს, ებრაელებისა და ქრისტიანთა დაპირისპირებებს და სხვა უამრავი სექტის წარმომადგენლებს და რა აკავშირებს მათ ერთმანეთთან? რას ცდილობენ გაექცნენ პერსონაჟები, რისთვის იბრძვიან და რა ძღვენის მიღება სურთ ამ დაუსრულებელი ომისგან? რა აქვთ ჩაფიქრებული და როგორ მიყვება დროის მსვლელობას ეს დაუოკებელი შიში, რომელიც ყველას ამ წიგნში კვალად გასდევს და სიცოცხლეს უმწარებს.

მთავარი პერსონაჟი, სიმონინო სიმინინი, რომელიც ერთადერთი პერსონაჟია გამოგონილი, თუმცა ის და მისი მსგავსი ადამიანები, ყველა ეპოქაში, დროში და ყველა საუკუნეში ჩვენთან არიან, სწორედ ამაში გვახედებს ავტორი, ყვება ამბავს, დაუჯერებელ და ომის მოყვარულ ადამიანთა ამბავს, რომელიც ყველა ეპოქაში იწყება და სრულდება, არ აქვს მნიშვნელობა ეს მეოცე საუკუნე იქნება, ოცდამეორე თუ ოთხმოცდა მეორე. ის ყოველთვის ჩვენთან არს და სწორედ ეს არის ჩვენი დაუსრულებელი პირობითობა. 

რაც ყველაზე სასაცილოა, ის არის, რომ სიმონინო სიმონინი ერთ დღეს იღვიძებს და არ ახსოვს ვინ არის. არც თავისი ოთახი ეცნობა და არც ნივთები, რომლებიც იმაზე მიუთითებს რომ ძალიან ბევრი უმნიშვნელოვანესი ინფორმაცია და მოვლენა დავიწყნია და მათ გახსენებას ვერ ახერხებს. ის კარებს აღმოაჩენს ბინაში, გაღებისთანავე წააწყდება უამრავ ტანსაცმელს, მისაკრობ წვერს, წარბებს და პარიკებს და გრძელ დერეფანს, რომელიც სხვა ბინისკენ გადის, ბინისკენ სადაც აბატი დალა პიკოლა ცხოვრობს. რატომაა ასე? თითქოს რაღაც საერთო საიდუმლო აქვთ, თითქოს აბატს მალავს ვიღაცისგან ან პირიქით ის იმალება აბატთან, რადგან დამნაშავეა. უამრავი კითხვა ებადება, სად არის, ვინ არის, რას წარმოადგენს საერთოდ და მკითხველსაც თავგზას ურევს. ინტერესდები მისი ცხოვრებით, ინტერესდები მისი იდუმალებით და ასე უეცრად მეხსიერების დაკარგვით. დიდ ეჭვებში გაგდებს და თავადაც უამრავ კითხვას ატარებ პასუხ გაუცემელს, თითქოს შენ ხარ სიმონინი და გრძნობ ხიფათებს, რაც მალე თავს გადაგხდება და გეშინია. ეჭვი გებადება, იქნებ აბატი დალა პიკოლა და სიმონინი ერთი და იგივე ადამიანია? მაგრამ როგორ? გრძნობ დაფარულ საიდუმლოს ეცნობი, გრძნობ რომ ამის თქმა არ შეიძლება არავისთვის და გრძნობ, რომ მნიშვნელოვანი ხარ ყველასთვის.

ეცნობი ამ ადამიანის ცხოვრებას, მოღვაწეობას სხვადასხვა ორგანოებში და იძირები მის სიმარტოვეში. გაიცანით, ეს ადამიანი ყველაფერია და არაფერი, მისი ცხოვრება არეულია და დალაგებული და ეს ურთიერთგამომრიცხავი მოგონებები ერთმანეთს ავსებს, და შენ ხვდები მთავარს, დაფარულს და ხვდები ამ ყველაფრის მთავარ აზრს.

შეგიძლიათ იკითხოთ წიგნი ბიბლუსის, პარნასის ან ლიბრას ქსელებში, დიოგენეს გამოცემა უმტერტო ეკოს პრაღის სასაფლაო, რომელიც არაერთ ადამიანს აუხელს თვალს ჩვენი წარსულის და შესაძლო მომავალის, ადამიანის ბუნების გაგებაში. ეს საოცარი რომანი არის ყველაფერი ის, რაც ქმნა, რასაც იქმს და რასაც მომავალში გააკეთებს ადამიანი.

სტივენ კინგი და ერკე მიდასი 21 სექტემბერს, 1982 წელი

კარგად მახსოვს დღე, როდესაც ეს ფოტო გადავიღეთ. მაშინ ჯერ სულ ახალი გაცნობილი მყავდა, ოთხმოციანი წლები იყო. 21 სექტემბერი, მისი დაბადების დღე როცა დავურეკე და ვუთხარი აბა რას შვრები მეთქი.-ოოო, ჩემო ერკე, მე გადასარევ განწყობაზე ვარ, ჩემი წიგნები დაბეჭდილი არ არის, რომ უკვე იწურება ტირაჟი. ეს საოცარი გრძნობაა მეგობარო, არ შევხვდეთ? – ზუსტად მახსოვს მისი სიტყვები, მის ხმაში გამოსჭვიოდა აღფრთოვანების ხმა, თითქოს იმ წამს გაეხარებინოს ამ ფაქტს, არადა წლებია რაც წერდა უკვე და ეს მისთვის ახალი შეგრძნება აღარ იყო, თუმცა ისე მელაპარაკებოდა, როგორც ბავშვი, რომელიც სანტა კლაუსის ნაჩუქარ კანფეტებით სავსე ყუთს გაეხარებინოს. შევხვდით იმ ძეგლთან, მენის შტატში, რა ქვია? ენის წვერზე მადგას მისი სახელი და ვერ ვიხსენებ… ეს ხომ დიდი ხნის წინ იყო, კარგად მახსოვს კინგის სიტყვები, მისი რეაქციები, მისი ხმა, ქმედებები, მაგრამ არ მახსოვს წვრილმანი დეტალები, ხო… იქ მეტროც იყო ახლოს. ეს კი ნამდვილად მახსოვს.ის მაშინ თავის აგენტს ესაუბრებოდა ტელეფონზე, იმ დღეს მისი დაბადების დღის საპატივცემულოდ გამოფენა-გაყიდვა იმართებოდა კინგის წიგნების და ასევე მისი ახალი წიგნის პრეზენტაცია, რომელიც მეც კი არ მქონდა ჯერ წაკითხული. იმ დროისთვის, უკვე გამოსული იყო, მისი რომანები, კერი, სალემის ხვედრი, ნათება, მკვდარი ზონა, კუჯო და მორბენალი, კიდევ რამდენიმე წიგნი ჰქონდა, მაგრამ როგორც ჩამოთვლას აღარ გავაგრძელებ, საიდუმლოდ ინახავდა კინგი ამ წიგნის სახელწოდებას, რომლის პრეზენტაციაც იმართებოდა. გული მიგრძნობდა რაღაც შედევრი იქნებოდა, მისი შედევრების მიხედვით და მეც ზუსტად გულის სიღრმეში ამას ვხვდებოდი. მისი ღიმილი, თავდაჯერებული ღიმილი, რომელიც მთელი იმ დროის მანძილზე არ შორდებოდა და ამ ფოტოშიც სწორედ ეს ღიმილი ჩანს მისი. საოცარი იყო.ეს წიგნი, შემდგომში გავიგე, რომ იყო ბნელი კოშკის პირველი ტომი, რომელიც გამოიცა 1982 წელს, 21 სექტემბერს, მის დაბადების დღეზე. დიდებული პრეზენტაცია, დიდებული კინგი, დიდებული სტუმრები, დიდებული აღფრთოვანება და მოლოდინის გამართლება, დიდებული ტირაჟით გაყიდვა და ეს მხოლოდ პრეზენტაციაზე, მთავარი კი წინ გვქონდა, რაც მაშინ ნამდვილად არ ვიცოდი. პრეზენტაციის დასრულების შემდეგ ფოტოგრაფი მოგვიახლოვდა და სტივენი გაიხმო გვერდზე ფოტო უნდა გადაგიღოთო, ის ნაცრისფერ ფონთან დააყენა და სანამ გადაიღებდა, ფოტოგრაფი გააჩერა, მე გამოვედი რომ ხელი არ შემეშალა და აი უცებ, კინგი მე მეძახის.-ჩემო ერკე, ჩემო ერკე. – ხელით მანიშნებს, როცა მისკენ მივიხედე. მეძახის, მომიახლოვდიო. – მოდი, ერთად გადავიღოთ ფოტო, სამახსოვროდ ჩვენი მეგობრობის ხათრით.ისეთი გრძნობა დამეუფლა, თითქოს რაღაც არაორდინალურს მთხოვდნენ, რაღაც სასწაულის გაკეთებას და მეც იმდენად ვაფასებდი ამ ადამიანს, შემდეგში, მის კვალს რომ გავყევი და მის ჟანრში ვცადე ბედი, რომ სიხარულით დავთანხმდი და გვერდით დავუდექი. აი ასე, სიგიჟე იყო ისეთი დონის მწერალთან ასეთი სიახლოვე, დიდი პატივი იყო ჩემთვის და სიხარული აღტყინებული სულის დაოკებისა.ეს ფოტო, საკმაოდ დიდი ხანი ვინახე საიდუმლოდ, მაგრამ მეტი არ შემეძლო. მაპატიე კინგ. მიყვარხარ მეგობარო.

ეს კი, ამ ფოტოს ვარიაციებია, რომელიც შემდეგ შეიქმნა.